Young Facts and figures from around the EU ga
Fíricí agus figiúirí ó áiteanna éagsúla san Aontas Eorpach
- In 2015, ba ionann an t-ioncam cánach (ranníocaíochtaí sóisialta san áireamh) sna 28 tír AE agus 40 % den Olltáirgea
Young Banner ga
Cén fáth ar chóir dom spéis a chur i gcánacha?
Cén difear a dhéanann cáin domsa mar aosach óg?
An bhfuil tú san ollscoil nó ag tosú i do chéad phost?
Ar mh
What do we mean when we say ‘shadow economy’ or ‘black market’?
Body
Cad is brí againn le ‘geilleagar
scáth’ nó ‘margadh dubh’?
Tarlaíonn sé seo nuair a íoctar earraí agus seirbhísí in airgead tirim gan admháil, agus nuair nach ndéantar iad a dhearbhú don cháin.
Nach bhfuil sé éasca dom é seo a sheachaint?
Ní gá go mbeadh. Má cheannaíonn tú rud éigin i siopa agus mura bhfaigheann tú admháil, is féidir nach bhfuil an t-úinéir ag déanamh dearbhú iomlán cánach.
Ní gá go mbeadh. Má cheannaíonn tú rud éigin i siopa agus mura bhfaigheann tú admháil, is féidir nach bhfuil an t-úinéir ag déanamh dearbhú iomlán cánach.
Gaeilge
What is ‘tax fraud’?
Body
Cad is ‘calaois cánach’ ann?
Nuair a dhéanann daoine nó gnólachtaí iarracht go hintinneach a gcuid airgid a cheilt chun cáin a sheachaint, tugtar ‘calaois cánach’ air sin.
Cad is ‘seachaint cánach’ ann?
Nuair a dhéanann daoine caimiléireacht chun níos lú cánach a íoc, tugtar ‘seachaint cánach’ air sin.
Meastar go bhfuil caillteanais iomlána suas le €1 trilliún in aghaidh na bliana san AE!
(d’fhéadfá 40,000,000 carr a cheannach leis an airgead seo)
Cuireann calaois cánach agus seachaint cánach teorainn le cumas tíre airgead a bhailiú agus beartais eacnamaíocha agus shóisialta a chur i bhfeidhm. D’fhéadfadh sé sin ciallú gearradh siar ar mhaoiniú do sheirbhísí poiblí mar chúram sláinte nó oideachas, agus geilleagar níos moille.
Gaeilge
Teenager What is tax? ga
Cad is cáin ann?
Tá cineálacha éagsúla cánacha ann, ach is é an rialtas i gcónaí a bhailíonn an t-airgead seo ó dhaoine agus ó ghnólachtaí.
Teenager The role of the European Union ga
Ról an Aontais Eorpaigh
Is cúram ar do rialtas náisiúnta é cánacha a bhailiú agus calaois agus imghabháil cánach a throid.
Is é ról an Aontais maoirsiú a dhéanamh ar chur chun feidhme na mbeartas cánach atá cinnte ag do rialtas. Ag an am céanna, tá ról gníomhach ag an Aontas i réimsí mar chothromas cánach i measc gnólachtaí, CBL, agus réimsí eile dá sórt.
Teenager What are Intellectual Property Rights and counterfeiting? ga
Cad iad Cearta Maoine Intleachtúla agus cad is góchumadh ann?
Cabhraigh le Tina an cinneadh ceart a dhéanamh!
An chéad sampla
Ba mhaith le Tina éisteacht
Teenager NGOs, foundations, charity donations ga
ENRanna, fondúireachtaí, bronntanais charthanacha
I dtíortha áirithe, nuair a thugtar airgead d'eagraíochtaí neamhrialtasacha (ENRanna), d'fhondúireachtaí nó do charthanais – sa raon ó eagraíochtaí a mhaoiníonn taighde leighis go heagraíochtaí a chothabhálann foirgnimh oidhreachta – is féidir leat faoiseamh cánach a fháil.
Teenager Facts and figures from around the EU ga
Fíricí agus figiúirí ó áiteanna éagsúla san Aontas Eorpach
- In 2015, ba ionann ioncam
Teenager Banner ga
Cén fáth ar chóir dom spéis a chur i
gcánacha?
gcánacha?
Tá a fhios agam cad is cáin ann.
Ach cén bhaint
atá aici liomsa?
Cáin do dhéagóirí
13 go 17 mbliana d'aois
Ach cén bhaint
atá aici liomsa?
Cáin do dhéagóirí
13 go 17 mbliana d'aois
Seo Tina.