Ας γνωρίσουμε την Άννα. Είναι 17 ετών και ζει στο Λουξεμβούργο. Και όπως εκατομμύρια άλλοι έφηβοι, αναζητά μια δουλειά για το καλοκαίρι. Η Άννα έχει πολλές απορίες σχετικά με τους κανόνες απασχόλησης και τη φορολογία.
Η Άννα, μαζί με τους φίλους της, σχεδιάζει καλοκαιρινές διακοπές στη Ρώμη, τον Αύγουστο. Για να πληρώσει το ταξίδι, η Άννα θέλει να βρει μια δουλειά για τον Ιούλιο. Έχει πολλές επιλογές: από καφετέριες και σούπερ μάρκετ μέχρι καταστήματα λιανικής πώλησης και αγροκτήματα.
Όμως, ποιοι κανόνες ισχύουν για τη θερινή απασχόληση των εφήβων;
Είναι η Άννα αρκετά μεγάλη ώστε να βρει δουλειά;
Ναι, είναι. Στο Λουξεμβούργο, οι νέοι άνθρωποι ‒όπως η Άννα‒ μπορούν να ξεκινήσουν να εργάζονται ήδη από τα 15 τους χρόνια.
Με βάση τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (τον Κοινοτικό χάρτη των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων), το κατώτατο όριο ηλικίας για την απασχόληση είναι τα 15 έτη. Ωστόσο, το όριο ηλικίας ενδέχεται να είναι μεγαλύτερο σε χώρες της ΕΕ, όπου η υποχρεωτική σχολική φοίτηση πλήρους ωραρίου συνεχίζεται και μετά από αυτήν την ηλικία.
Τα νεαρότερα παιδιά μπορούν να απασχολούνται σε πολιτιστικές, καλλιτεχνικές, αθλητικές ή διαφημιστικές δραστηριότητες, υπό την προϋπόθεση ότι η αρμόδια αρχή έχει προηγουμένως αδειοδοτήσει αυτήν την πρακτική. Επιπλέον, οι έφηβοι ηλικίας 14-15 ετών μπορούν να απασχολούνται σε προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης ή απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας.
Τι ισχύει για την ασφάλεια της Άννας στην εργασία;
Στην απορία της Άννας για το εάν μπορεί να εργαστεί σε αγρόκτημα, η απάντηση είναι ότι αυτό θα εξαρτηθεί από την εργασία την οποία θα κάνει. Για παράδειγμα, οι εργοδότες στην ΕΕ δεν μπορούν να προσλαμβάνουν νέους για εργασία η οποία είναι πέραν των σωματικών τους δυνατοτήτων ή για εργασία που συνδέεται με υψηλό κίνδυνο ατυχημάτων. Επίσης, οι νέοι δεν μπορούν να απασχοληθούν σε εργασίες οι οποίες συνδέονται με επικίνδυνες διαδικασίες (εκρήξεις, ηλεκτρικό ρεύμα υψηλής τάσης) ή με έκθεση σε επιβλαβή προϊόντα, όπως επικίνδυνες χημικές ουσίες.
Πόσες ώρες μπορεί να εργάζεται η Άννα;
Οι έφηβοι, μέχρι την ηλικία των 18 ετών, μπορούν να εργάζονται οκτώ ώρες την ημέρα και έως 40 ώρες την εβδομάδα. Ωστόσο, δεν επιτρέπεται το ωράριο απασχόλησής τους να είναι 22:00 - 06:00 ή 23:00 - 07:00.
Επίσης, οι εργοδότες οφείλουν να εξασφαλίζουν στους νέους διάλειμμα τουλάχιστον 30 λεπτών, εφόσον εργάζονται συνεχόμενα για περισσότερο από 4,5 ώρες. Ωστόσο, εφόσον επιτρέπεται κατά παρέκκλιση από την εθνική νομοθεσία, οι εργοδότες μπορούν να μην δίνουν αυτές τις ανάπαυλες στους νέους εργαζόμενους που απασχολούνται στους εξής κλάδους: ναυτιλία ή αλιεία, ένοπλες δυνάμεις ή αστυνομία, νοσοκομεία ή παρόμοιες δομές, γεωργία, τουριστικές επιχειρήσεις ή σε ξενοδοχεία, εστιατόρια και καφετέριες.
Ποια μπορεί να είναι η αμοιβή της Άννας;
Ο μισθός των εργαζόμενων νέων εξαρτάται από τους κανόνες που ισχύουν στο εκάστοτε κράτος μέλος της ΕΕ.
Στην περίπτωση της Άννας, ο μισθός της θα είναι τουλάχιστον το 80% του κατώτατου εγγυημένου μισθού στο Λουξεμβούργο. Αυτό σημαίνει 8,15 ευρώ την ώρα ή 1.409 ευρώ τον μήνα. Πρόκειται για μεικτές αποδοχές, χωρίς παρακρατήσεις όπως φόρους, τους οποίους συλλέγει το κράτος προκειμένου να χρηματοδοτήσει τις δημόσιες υπηρεσίες και να προσφέρει αγαθά στους πολίτες. Άρα, μεικτός μισθός είναι ο μισθός προ φόρων. Ο μετά φόρων (καθαρός) μισθός είναι το πληρωτέο ποσό που απομένει, αφού αφαιρεθούν όλες οι παρακρατήσεις από τον μισθό κάποιου.
Η Άννα θα πληρώσει φόρους;
Τα κράτη μέλη της ΕΕ εφαρμόζουν διαφορετικούς κανόνες όσον αφορά τη φορολόγηση του εισοδήματος. Γενικά, οι έφηβοι εξαιρούνται της καταβολής φόρου εισοδήματος, εφόσον είναι εξαρτώμενα μέλη άλλου φορολογούμενου (όπως είναι οι γονείς τους). Αυτό, για παράδειγμα, ισχύει στο Βέλγιο και τη Γαλλία.
Στο Λουξεμβούργο, το εισόδημα ενός εφήβου δεν φορολογείται, εφόσον η αμοιβή του δεν υπερβαίνει τα 14 ευρώ την ώρα. Στην περίπτωση της Άννας, θα φορολογηθεί μόνον εφόσον θα αμείβεται με περισσότερα από 14 ευρώ την ώρα.
Ο εργοδότης πρέπει να υποβάλει ειδικό έντυπο, όπου θα δηλώνει τα προσωπικά στοιχεία του εργαζόμενου νέου (ονοματεπώνυμο, διεύθυνση, ημερομηνία γέννησης), καθώς και το ύψος του μισθού.
Χαλάρωσε! Όλοι πληρώνουμε φόρο.
Ποτέ δεν είναι πολύ νωρίς να συζητήσουμε με τους εφήβους για τη φορολογία και τις ευθύνες τους σε σχέση με αυτήν. Ρίξτε μια ματιά στο κατατοπιστικό μάθημά μας «Χαλάρωσε! Όλοι πληρώνουμε φόρο», το οποίο βοηθά τους εφήβους να κατανοήσουν πόσο σημαντικό είναι να λαμβάνουν υπόψη τους κώδικες δεοντολογίας, ακόμη και στην πρώτη θερινή τους απασχόληση.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι
Οδηγία 94/33/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1994 για την προστασία των νέων κατά την εργασία