Poznajcie Annę, ma 17 lat i mieszka w Luksemburgu. Tak jak miliony nastolatków tego lata, szuka pracy na lato. Anna ma wiele pytań dotyczących zasad zatrudnienia i opodatkowania.
Anna i jej przyjaciele planują letnie wakacje w Rzymie w sierpniu. Aby zapłacić za podróż, chce znaleźć pracę na lipiec. Ma tak wiele możliwości pracy, od kawiarni, supermarketów po sklepy detaliczne i farmy.
Lecz jakie są zasady dotyczące pracy nastolatków w okresie letnim?
Czy Anna jest wystarczająco dorosła, aby znaleźć pracę?
Owszem, jest. W Luksemburgu młodzi ludzie, tacy jak Anna, mogą rozpocząć pracę już w wieku 15 lat.
Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej (Wspólnotowa Karta Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników) minimalny wiek zatrudnienia nie może być niższy niż 15 lat. Granica wieku może być jednak wyższa w krajach UE, w których obowiązek szkolny w pełnym wymiarze godzin jest kontynuowany po osiągnięciu tego wieku.
Młodsze dzieci mogą być zatrudniane przy działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej lub reklamowej, o ile właściwy organ wyraził na to wcześniej zgodę. Co więcej, osoby w wieku 14-15 lat mogą być zatrudnione w ramach programu pracy/szkolenia lub programu praktyki zawodowej.
Co z bezpieczeństwem Anny w pracy?
Ponieważ Anna zastanawia się, czy mogłaby pracować na farmie, będzie to zależało od rodzaju wykonywanej pracy. Na przykład, pracodawcy w UE nie mogą zatrudniać młodych osób do prac, które przekraczają ich możliwości fizyczne lub w których ryzyko wypadku jest uważane za wysokie. Młode osoby nie mogą być też zatrudniane przy pracach związanych z ryzykownymi procesami (eksplozje, zagrożenia elektryczne związane z wysokim napięciem) lub narażeniem na działanie szkodliwych produktów, takich jak niebezpieczne chemikalia.
Ile godzin Anna może pracować?
Osoby do 18 roku życia mogą pracować osiem godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. Jednak zatrudnienie w godzinach od 22:00 do 6:00 lub od 23:00 do 7:00 jest niedozwolone.
Ponadto pracodawcy są zobowiązani do zagwarantowania młodym osobom co najmniej 30-minutowej przerwy, jeśli te osoby pracują dłużej niż 4,5 godziny. Jednak, jeśli pozwalają na to odstępstwa krajowe, pracodawcy mogą nie być zobowiązani do zapewnienia tych okresów odpoczynku młodym pracownikom zatrudnionym w następujących sektorach: żegluga lub rybołówstwo, siły zbrojne lub policja, szpitale lub podobne placówki, rolnictwo, przemysł turystyczny lub hotel, restauracja, oraz sektor kawiarni.
Ile Anna może zarobić?
Wynagrodzenie, jakie otrzymują młodzi pracownicy, zależy od przepisów stosowanych w poszczególnych państwach członkowskich UE.
W przypadku Anny będzie ona otrzymywać co najmniej 80% minimalnego wynagrodzenia socjalnego w Luksemburgu. To 8,15 EUR na godzinę lub 1409 EUR miesięcznie. To kwota brutto, przed potrąceniami, takimi jak podatki, które państwo pobiera w celu finansowania usług sektora publicznego oraz dostarczania dóbr obywatelom. W związku z tym, kwota brutto to wynagrodzenie przed potrąceniem podatku. Wynagrodzenie po potrąceniu podatku (netto) to wynagrodzenie, które pozostaje po odjęciu wszystkich potrąceń od pensji danej osoby.
Czy Anna zapłaci podatek?
Państwa członkowskie UE stosują różne zasady w odniesieniu do podatków dochodowych. Ogólnie rzecz biorąc, nastolatki mogą być zwolnione z płacenia podatku dochodowego, jeśli są na utrzymaniu innego podatnika (np. rodziców). Tak jest na przykład w Belgii i Francji.
W Luksemburgu dochody nastolatka nie będą opodatkowane, pod warunkiem, że nie zarabia on więcej niż 14 EUR na godzinę. W przypadku Anny, będzie ona podlegać opodatkowaniu tylko wtedy, gdy zarobi więcej niż 14 EUR na godzinę.
Pracodawca musi złożyć specjalny formularz, na którym podaje dane osobowe młodego pracownika (imię i nazwisko, adres, data urodzenia), a także wysokość wynagrodzenia.
Tylko bez spinki! Wszyscy płacimy podatki.
Nigdy nie jest za wcześnie na rozmowę z nastolatkami o podatkach i obowiązkach. Zapoznaj się z naszą wnikliwą lekcją „Tylko bez spinki! Wszyscy płacimy podatki”, co pomoże mu zrozumieć, jak ważna jest etyka, którą należy brać pod uwagę, nawet przy pierwszej letniej pracy.
Czytaj dalej
Dyrektywa UE w sprawie ochrony młodych ludzi w miejscu pracy