Podatki mogą być bezpośrednie albo pośrednie. Podatek bezpośredni jest zazwyczaj nakładany na dochód osobisty, dochody z działalności gospodarczej, import i eksport oraz na nieruchomości. Podatek pośredni (VAT, opłaty przywozowe lub
akcyza) to podatek nakładany na materialne bądź prawne zdarzenie o charakterze przypadkowym albo tymczasowym oraz na osobę (prawną lub fizyczną), która często bywa pośrednikiem a nie osobą odpowiedzialną za zdarzenie (stąd pośredni charakter podatku).
Według najnowszego sprawozdania Komisji Europejskiej Taxation Trends in the European Union struktura podatkowa w poszczególnych państwach członkowskich znaczenie się od siebie różni.
Na przykład Dania ma najwyższy udział podatków bezpośrednich w całkowitych dochodach podatkowych (64,6%) a za nią plasują się Irlandia i Malta. Norwegia i Islandia także mają stosunkowo wysoki udział podatków bezpośrednich.
W sprawozdaniu z 2020 r., obejmującym wszystkie państwa członkowskie oraz Islandię i Norwegię, zaznaczono także, że udział składek na ubezpieczenia społeczne w całkowitych dochodach podatkowych jest w tych krajach odpowiednio niski. W Danii udział składek na ubezpieczenia społeczne jest nadzwyczajnie niski i jest ku temu szczególny powód: większość wydatków socjalnych jest finansowana z podatków powszechnych. Zważywszy na fakt, że wymaga to wysokiego poziomu podatków bezpośrednich, ich udział w całkowitych dochodach podatkowych w Danii jest najwyższy spośród wszystkich państw członkowskich.
Sytuacja wygląda inaczej w Słowacji i Czechach. Systemy podatkowe w tych dwóch krajach cechują się wysokim udziałem składek na ubezpieczenia społeczne w całkowitych dochodach podatkowych i stosunkowo niskim udziałem dochodów z podatków bezpośrednich. Ponadto wydatki socjalne w tych dwóch krajach są finansowane ze składek na
ubezpieczenia społeczne.
Z drugiej strony w niektórych państwach członkowskich udział podatków bezpośrednich jest znacznie niższy. Dotyczy to państw członkowskich, które przyjęły systemy podatku liniowego z krańcowymi stawkami poniżej średniej unijnej, co zazwyczaj prowadzi do większego obniżenia stawek podatków bezpośrednich niż pośrednich.
Jak w przypadku Chorwacji, Bułgarii i Węgier, niższy udział podatków bezpośrednich jest zrównoważony przez stosunkowo wyższą proporcję podatków pośrednich. Jednakże niższy udział podatków bezpośrednich w Słowacji, Czechach i na Litwie jest zrównoważony stosunkowo wyższym udziałem składek na ubezpieczenia społeczne.
Warto zauważyć, że niemal połowa (46,1%) dochodów podatkowych (w tym składki na ubezpieczenia społeczne) w całej UE była egzekwowana przez instytucje rządowe na szczeblu centralnym albo federalnym.
Kontynuuj dyskusję z TAXEDU
Szukasz pomysłowego sposobu na zapoznanie swoich uczniów z rożnymi rodzajami podatków, sprawdź katalog szkoleniowy TAXEDU. Dołącz do forum, aby wymieniać się informacjami, poglądami i doświadczeniami z innymi nauczycielami.